Stanowisko J - Sukcesja ekologiczna

scenariusze Czas realizacji 15 minut.

W Polsce unikatowe, naturalne zjawiska zasiedlania piasków nadmorskich zachodzą na Mierzei Łebskiej i związane są z procesami eolicznymi oraz ruchomymi wydmami. Znajdujesz się zatem w terenie, na którym procesy sukcesji ekologicznej są bardzo łatwe do zaobserwowania.

Rozejrzyj się dokoła, wyznacz w terenie linię-oś, wzdłuż której można prześledzić poszczególne etapy sukcesji – od piasków wydmowych, pionierskich roślin przez krzewinki i zarastającą wydmę aż do boru nadmorskiego. Następnie wykonaj poniższe zadania.
Sukcesja ekologiczna to kolejno następujące po sobie, kierunkowe zmiany zachodzące w zespołach roślin i zwierząt – czyli biocenozie oraz w środowisku nieożywionym – czyli biotopie, prowadzące do przekształcania prostszych ekosystemów, w bardziej złożone. W procesie sukcesji następują po sobie nowe zespoły organizmów różniące się od poprzednich składem gatunkowym i złożonością wzajemnych powiązań. Zmianom w składzie gatunkowym towarzyszą także zmiany w siedlisku.
Proces sukcesji zachodzi powoli i składa się z kilku etapów:

  • etap pionierski
  • zasiedlania
  • konkurencyjny
  • stabilizacji

Sukcesja może zachodzić zarówno na terenach dotychczas niezajętych przez żadne organizmy, albo na terenach wcześniej zajmowanych przez jakąś biocenozę.

1. Stadia zarastania wydmy:

Uporządkuj przebieg sukcesji na wydmach nadmorskich numerując w porządku chronologicznym poniższe punkty:

Stadia sukcesji

 

L.p

gromadzenie się nawiewanego pyłu i detrytusu

 

pojawienie się wrzosów i wierzby piaskowej,

 

obecność traw -wydmuchrzycy i piaskownicy oraz mikołajka nadmorskiego

 

podłoże piaszczyste, jałowe, zasolone, pozbawione roślinności

 

pojawienie się innych gatunków traw, kocanek, bratka nadmorskiego

 

powstawanie piaszczystej gleby

 

suchy bór sosnowy

 

umacnianie podłoża, zatrzymanie ruchu piasku,

 

W którym stadium sukcesji znajduje się obszar wskazany przez opiekuna punktu?
..........................................................................................................................

2. Kiedy sukcesja jest procesem naturalnym, a kiedy wiąże się z działalnością człowieka ?

Wyróżniamy sukcesję pierwotną, zachodzącą na terenach uprzednio nie zasiedlonych, nie zajętych przez roślinność np. na piaskach i nagich skałach oraz sukcesję wtórną, która zachodzi w miejscach, gdzie roślinność wcześniej zniszczono, a następnie, wskutek różnorodnej gospodarki człowieka, siedlisko zostało w różnym stopniu przekształcone.
Przeanalizuj poniższe przykłady zmian zachodzących w środowisku.
Które z nich nazywamy sukcesją pierwotną, a które sukcesją wtórną? W odpowiednie miejsca tabeli wstaw „X”.

 

Zmiany w środowisku

Sukcesja pierwotna

Sukcesja wtórna

1

Zarastanie opuszczonego pola

 

 

2

Zasiedlanie skał przez porosty

 

 

3

Zarastanie poręby po wycięciu lasu

 

 

4

Zarastanie łąki jałowcami na skutek zaprzestania koszenia lub wypasu owiec na łące

 

 

5

Odtwarzanie środowiska na pogorzelisku

 

 

6

Zmiany na terenach odsłoniętych przez lodowiec

 

 

7

Zarastanie zbiornika wodnego

 

 

8

 

 

 

W punkcie 8 powyższej tabelki wpisz określenie charakteryzujące zmiany w środowisku, które obserwujesz na tym stanowisku.  Wskaż rodzaj sukcesji.

3. Spośród rozsypanych liter odnajdź 5 pojęć związanych z tematem sukcesji ekologicznej:

i_liceum

 


 
Projekt
realizuje:
gridw Partnerzy
projektu:
mscdn hogskolen grants
Projekt realizowany przy wsparciu udzielonym przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię, poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego w ramach Funduszu Stypendialnego i Szkoleniowego